Burette, Volumetric Flask และ Graduated Cylinder ต่างกันอย่างไร? เลือกใช้อุปกรณ์วัดปริมาตรให้ถูกงาน

ในห้องปฏิบัติการ เรามักพบ Burette, Volumetric Flask และ Graduated Cylinder อยู่ด้วยกัน และทั้งหมดมีขีดหรือเครื่องหมายเกี่ยวข้องกับปริมาตร

แต่ทั้ง 3 ชนิด ไม่ควรใช้แทนกันโดยอัตโนมัติ

เพราะแนวคิดการออกแบบต่างกัน:

Burette → เน้น จ่ายปริมาตรที่ต้องการอย่างควบคุมได้

Volumetric Flask → เน้น บรรจุสารละลายให้ได้ปริมาตรที่กำหนด ณ ขีดเดียว

Graduated Cylinder → เน้น วัด/แบ่งปริมาตรได้หลายค่า เหมาะกับงานทั่วไป

ISO 4787:2021 ครอบคลุมวิธีทดสอบ สอบเทียบ และใช้งาน Volumetric Instruments ทั้ง Burette, Volumetric Flask และ Graduated Measuring Cylinder โดยตรงค่ะ

เครื่องแก้ววัดปริมาตรคืออะไร?

Volumetric Glassware คืออุปกรณ์ที่ออกแบบให้เกี่ยวข้องกับปริมาตรของของเหลวภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

ตัวอย่าง ได้แก่

• • Burette
  • Pipette
  • Volumetric Flask
  • Graduated Cylinder

ISO 4787:2021 ระบุวิธีทดสอบและสอบเทียบ Volumetric Instruments ที่ทำจากแก้วและพลาสติกในช่วง Nominal Capacity ตั้งแต่ 100 µL ถึง 10,000 mL รวมถึงอุปกรณ์ทั้งสามชนิดในบทความนี้ค่ะ

Burette คืออะไร?

Burette เป็นอุปกรณ์วัดปริมาตรแบบ Graduated ที่มีสเกลหลายตำแหน่งและมี Stopcock หรือระบบควบคุมการไหล

จุดเด่นคือสามารถ

จ่ายของเหลวออกทีละปริมาตรและทราบว่าจ่ายออกไปเท่าใด

จึงพบได้มากในงาน

• • Titration
  • Chemical Analysis
  • การเติม Reagent แบบควบคุมปริมาตร

ISO 385:2005 กำหนดข้อกำหนดด้าน Metrological และ Construction สำหรับ Laboratory Burettes และยังเป็นมาตรฐาน Published ที่ ISO ระบุว่ายังใช้งานอยู่ค่ะ

สำหรับ Piston-operated Burette จะอยู่ภายใต้ ISO 8655-3:2022 ซึ่งครอบคลุม Burette ที่ออกแบบมาเพื่อ Deliver ปริมาตรที่กำหนดค่ะ

Volumetric Flask คืออะไร?

Volumetric Flask หรือขวดวัดปริมาตร เป็นขวดคอแคบที่มี Calibration Mark เพียงหนึ่งตำแหน่ง

เช่น

100 mL
250 mL
500 mL
1,000 mL

หน้าที่หลักคือ

เตรียมสารละลายให้มีปริมาตรรวมตามค่าที่กำหนด

ตัวอย่าง หากต้องการเตรียมสารละลาย 100 mL จะเติมของเหลวจน Meniscus ตรงกับขีด Calibration Mark

Volumetric Flask จึงเหมาะกับงาน

• • Preparation of Standard Solution
  • Dilution
  • Analytical Chemistry
  • Preparation of Reagent

ร่างมาตรฐาน ISO/DIS 1042 ฉบับใหม่ระบุชัดว่า Volumetric Flask เป็นเครื่องมือพื้นฐานร่วมกับ Analytical Balance สำหรับการเตรียม Volumetric Standard Solutions และแนะนำ Narrow-neck Class A Flask สำหรับงานวิเคราะห์ที่ต้องการความแม่นยำสูงค่ะ

ณ ปี 2026 ISO 1042:1998 ยังเป็นฉบับ Published ที่อยู่ระหว่างการแก้ไข โดย ISO/DIS 1042 ฉบับใหม่กำลังอยู่ระหว่างพัฒนาค่ะ

Graduated Cylinder คืออะไร?

Graduated Cylinder หรือ Measuring Cylinder เป็นภาชนะทรงกระบอกที่มีขีดสเกลหลายตำแหน่ง

จึงสามารถอ่านปริมาตรได้หลายค่า เช่น

10 mL
20 mL
30 mL
50 mL

เหมาะกับ

• • การตวงของเหลวทั่วไป
  • การเตรียมงานที่ไม่ต้องการความแม่นยำสูงเท่า Volumetric Flask
  • การวัดปริมาตรหลายระดับด้วยภาชนะเดียว

ISO 4788:2005 กำหนดข้อกำหนดด้านขนาด วัสดุ การสร้าง และคุณลักษณะทางมาตรวิทยาของ Graduated Measuring Cylinders และแบ่งรูปแบบหลักเป็น Tall Form และ Squat Form ค่ะ

Burette, Volumetric Flask และ Cylinder ต่างกันอย่างไร?